ปวดเข่า รักษาด้วยกายภาพบำบัดที่อโศก

อาการปวดเข่ามักมาจากอะไร

เข่าเป็นข้อต่อแบบบานพับที่อยู่ระหว่างข้อต่อสองข้อที่เคลื่อนไหวได้มากกว่า คือสะโพกด้านบนและข้อเท้าด้านล่าง เมื่อกล้ามเนื้อสะโพกหรือต้นขาควบคุมขาได้ไม่ดี เข่าจะต้องรับแรงที่ไม่ได้ออกแบบมาให้รับเพียงลำพัง นี่คือเหตุผลที่อาการปวดเข่าจำนวนมากดีขึ้นเมื่อเราฝึกสะโพกและกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า (quads) แม้สะโพกเองจะไม่ได้ปวด

เข่าส่วนใหญ่ที่เราตรวจจัดอยู่ในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งด้านล่าง บางคนมีมากกว่าหนึ่งอย่างพร้อมกัน

ปวดเข่าด้านหน้า (patellofemoral pain)

คืออาการปวดรอบหรือหลังลูกสะบ้า มักค่อย ๆ เป็นมากขึ้น และปวดเวลาขึ้นลงบันได สควอท นั่งงอเข่านาน ๆ หรือวิ่งลงเนิน มักเกิดจากข้อต่อลูกสะบ้ารับแรงมากกว่าที่พร้อมจะรับ ซึ่งหลายครั้งเป็นเพราะกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้าอ่อนแรงลง หรือสะโพกปล่อยให้เข่าเบี่ยงเข้าด้านใน ผลสแกนมักปกติ อาการปวดเป็นของจริง และตอบสนองดีต่อแผนฝึกความแข็งแรงแบบค่อยเป็นค่อยไป

อาการปวดเข่าของนักวิ่ง (runner’s knee)

นักวิ่งใช้ชื่อนี้เรียกปัญหาสองแบบ ส่วนใหญ่หมายถึงอาการปวดเข่าด้านหน้าแบบข้างต้นที่เกิดจากปริมาณการวิ่ง บางคนใช้เรียกอาการปวดด้านนอกของเข่า ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับบริเวณแถบเอ็นด้านข้างต้นขา (iliotibial band) และวิธีที่สะโพกควบคุมขาในแต่ละก้าว ทั้งสองแบบมักย้อนกลับไปที่ปริมาณการฝึกและความแข็งแรง เราจึงดูอย่างละเอียดว่าคุณวิ่งมากแค่ไหน และสะโพกกับขารับแรงได้ดีเพียงใด บทความการบาดเจ็บจากการวิ่งที่พบบ่อยและวิธีป้องกัน (ภาษาอังกฤษ) อธิบายเรื่องการฝึกไว้ละเอียดกว่า

การบาดเจ็บของเอ็นเข่า

เอ็นยึดข้อทำหน้าที่ยึดกระดูกของข้อเข่าเข้าด้วยกัน เอ็นด้านในของเข่า (medial collateral ligament) มักแพลงจากการถูกกระแทกหรือบิดตัว และการบาดเจ็บแบบนี้จำนวนมากดูแลได้ดีด้วยกายภาพบำบัด เอ็นไขว้หน้า (ACL (ภาษาอังกฤษ)) เป็นอีกเรื่องหนึ่ง การบาดเจ็บของ ACL มักเกิดจากการบิดตัวหรือเปลี่ยนทิศทางกะทันหัน บางครั้งได้ยินเสียงดังป๊อกและเข่าบวมเร็ว บางคนดูแลเอ็นไขว้หน้าฉีกด้วยการฟื้นฟูอย่างเป็นระบบ บางคนต้องผ่าตัด การตัดสินใจนี้ทำร่วมกับศัลยแพทย์กระดูกและข้อ และเราช่วยเตรียมคุณได้ทั้งสองทาง หากคุณผ่าตัดแล้ว หน้าฟื้นฟูการบาดเจ็บจากกีฬาและหลังผ่าตัด (ภาษาอังกฤษ) อธิบายว่าเราทำงานร่วมกับแนวทางของศัลยแพทย์อย่างไร

การบาดเจ็บของหมอนรองเข่า

หมอนรองเข่าเป็นแผ่นกระดูกอ่อนสองชิ้นที่อยู่ระหว่างกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้ง ในคนอายุน้อยที่แอคทีฟ หมอนรองเข่าอาจฉีกจากการบิดตัว ในคนอายุเกินประมาณ 40 ปี มักค่อย ๆ เสื่อม และผลสแกนอาจพบรอยฉีกที่มีมานานโดยไม่ได้ก่อปัญหา ปัญหาหมอนรองเข่าจำนวนมากดีขึ้นได้ด้วยกายภาพบำบัดและการฝึกความแข็งแรง แต่เข่าที่ล็อกและเหยียดไม่ได้เป็นอีกกรณีหนึ่ง และต้องให้แพทย์ตรวจก่อน

ปวดเข่าจากข้อเข่าเสื่อม

ข้อเข่าเสื่อมเป็นการเปลี่ยนแปลงของข้อเข่าที่พบบ่อยเมื่ออายุมากขึ้น และหลายคนเห็นความเสื่อมในภาพเอกซเรย์โดยไม่ได้ปวดมาก เมื่อมีอาการปวด การออกกำลังกายเป็นหนึ่งในวิธีรักษาที่ได้รับการแนะนำอย่างสม่ำเสมอที่สุด กล้ามเนื้อต้นขาและสะโพกที่แข็งแรงขึ้น การเดินหรือปั่นจักรยานอย่างสม่ำเสมอในระดับที่เหมาะสม และน้ำหนักตัวที่เหมาะสม ล้วนช่วยให้เข่ารับแรงในชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น เราย้อนการเปลี่ยนแปลงของข้อต่อไม่ได้ แต่คนส่วนใหญ่ลดอาการปวดและทำกิจกรรมได้มากขึ้นด้วยแผนที่สม่ำเสมอ

ปวดเอ็นใต้ลูกสะบ้า

อาการปวดใต้ลูกสะบ้าที่ดีขึ้นระหว่างออกกำลังกาย แล้วกลับปวดมากขึ้นในวันรุ่งขึ้น มักมาจากเอ็นลูกสะบ้า (patellar tendon) พบบ่อยในคนที่กระโดด วิ่งเร็ว หรือสควอทหนัก เส้นเอ็นตอบสนองต่อการเพิ่มแรงทีละน้อยตามเวลา การพักอย่างเดียวจึงแทบไม่ช่วยแก้ปัญหา

คำที่คนไข้มักใช้เล่าอาการ

ไม่จำเป็นต้องรู้ชื่ออาการก่อนจอง นี่คือตัวอย่างสิ่งที่คนไข้มักเล่าให้เราฟังในครั้งแรก

• “ลงบันไดแล้วปวด แต่เดินทางราบไม่เป็นไร”
• “เข่าปวดตื้อ ๆ หลังนั่งประชุมนาน ๆ หรือนั่งเครื่องบินไกล”
• “วิ่งได้สองสามกิโลแรกปกติ แล้วเริ่มปวด”
• “มีเสียงกึก ๆ และฝืดตอนตื่นนอน”
• “บางทีเข่าทรุด ขึ้นลงบันไดแล้วไม่มั่นใจ”
• “เตะฟุตบอลหรือเล่นพาเดลแล้วเข่าบวม”
• “สควอทหรือคุกเข่าไม่ได้แล้ว”

ส่วนใหญ่ต้องทำกายภาพกี่ครั้ง

ขึ้นอยู่กับสิ่งที่เกิดขึ้น เป็นมานานแค่ไหน และคุณอยากกลับไปทำอะไร โดยคร่าว ๆ

• ปวดเข่าด้านหน้าเล็กน้อยที่เพิ่งเป็น มักดีขึ้นชัดเจนภายในไม่กี่สัปดาห์เมื่อปรับปริมาณแรงและเริ่มฝึกความแข็งแรง
• อาการที่เป็นมาหลายเดือน ปัญหาเส้นเอ็น และข้อเข่าเสื่อม มักใช้เวลานานกว่า เพราะความแข็งแรงและความทนทานของเนื้อเยื่อสร้างขึ้นในระยะหลายเดือน
• การกลับไปวิ่งหรือเล่นกีฬาหลังบาดเจ็บเอ็นเข่าหรือหมอนรองเข่าเป็นกระบวนการที่ยาวกว่าและแบ่งเป็นขั้น ๆ

ช่วงแรกมักนัดถี่กว่า แล้วค่อย ๆ ห่างออกเมื่อคุณรับงานฝึกไปทำเองได้มากขึ้น เราจะประเมินระยะเวลาที่สมจริงให้ในครั้งแรก และทบทวนไปตามความคืบหน้า เราไม่สัญญาจำนวนครั้งที่ตายตัว เพราะเข่าไม่ได้ทำงานแบบนั้น

ค่าใช้จ่ายและประกัน

ปรึกษาครั้งแรกฟรี ค่ารักษาขึ้นอยู่กับสิ่งที่ทำในแต่ละครั้ง และเราจะแจ้งให้ทราบก่อนเริ่ม หากมีประกันสุขภาพ คุณเบิกกับบริษัทประกันได้ เราไม่วางบิลกับบริษัทประกันโดยตรง แต่ออกเอกสารที่บริษัทประกันต้องการให้ ควรตรวจสอบความคุ้มครองค่ากายภาพบำบัดในกรมธรรม์ก่อนเริ่ม ดูวิธีเบิกได้ที่หน้าเบิกประกัน (ภาษาอังกฤษ)

นักกายภาพบำบัดของคุณ

เข่าของคุณจะได้รับการดูแลจากนักกายภาพบำบัดของเราคนใดคนหนึ่ง ได้แก่ Boom Namsak ซึ่งเป็นทั้งนักกายภาพบำบัดและโค้ชด้านความแข็งแรง Gino Udomthanakij หรือ Som Benjaprasertsri ทุกคนพูดได้ทั้งไทยและอังกฤษ และโค้ชช่วงฝึกบนพื้นที่ยิมให้คุณด้วยตัวเอง

Boom Namsakนักกายภาพบำบัดและโค้ชด้านความแข็งแรงSom Benjaprasertsriนักกายภาพบำบัด

คำถามที่พบบ่อย