ปวดคอ บ่า ไหล่ รักษาด้วยกายภาพบำบัดที่อโศก

ทำไมปวดคอกับปวดไหล่มักมาด้วยกัน

คอและไหล่ใช้กล้ามเนื้อร่วมกันหลายมัด เช่น กล้ามเนื้อบ่าส่วนบน (upper trapezius) และกล้ามเนื้อยกสะบัก (levator scapulae) ซึ่งเกาะจากคอลงมาที่สะบัก เมื่อคอตึง กลไกการทำงานของไหล่จะเปลี่ยนไป และเมื่อสะบักเคลื่อนไหวได้ไม่ดี กล้ามเนื้อคอก็ต้องทำงานแทน นี่คือเหตุผลที่หลายคนชี้ไปที่บริเวณที่คอกับไหล่มาบรรจบกัน แล้วบอกไม่ได้ว่าส่วนไหนเป็นต้นเหตุ

อาการปวดยังร้าวไปที่อื่นได้ด้วย อาการปวดบางอย่างที่รู้สึกที่ไหล่หรือแขนจริง ๆ แล้วเริ่มจากคอ และการตรวจทางกายภาพบำบัดช่วยแยกสองอย่างนี้ออกจากกันได้ การแยกให้ถูกสำคัญ เพราะวิธีรักษาต่างกัน

อาการที่เรารักษา

ปวดคอ

อาการปวดคอส่วนใหญ่เป็นแบบเชิงกล (mechanical) มาจากข้อต่อที่ติดขัดและกล้ามเนื้อที่ล้าและทำงานหนักเกินไป มักเกิดจากการอยู่หน้าจอนาน ๆ นอนผิดท่า หรือเกร็งตัวสะสมในช่วงที่เครียด อาจเป็นคอตึงจนหันได้ไม่สุด ปวดตื้อ ๆ ที่ฐานกะโหลก หรือปวดศีรษะจากความตึงเครียด บางครั้งเส้นประสาทที่คอถูกระคายเคือง ทำให้ปวด เหน็บ หรือชาร้าวลงแขน

นิสัยเล็ก ๆ น้อย ๆ สร้างความแตกต่างได้ บทความการปรับกิจวัตรเล็ก ๆ ช่วยลดอาการปวดคอ (ภาษาอังกฤษ) มีไอเดียที่นำไปใช้ได้จริง หากปวดคอเพราะนั่งทำงานเป็นหลัก ดูหน้ารักษาออฟฟิศซินโดรมประกอบด้วย และหากกังวลเรื่องคอยื่นหรือไหล่ห่อ การตรวจท่าทางจะดูว่าคุณยืน นั่ง และเคลื่อนไหวอย่างไร และควรฝึกอะไร

ไหล่ถูกกดเบียด (shoulder impingement)

ไหล่ถูกกดเบียดเป็นชื่อเรียกทั่วไปของอาการปวดที่ด้านบนหรือด้านข้างของไหล่เวลายกแขน โดยเฉพาะเวลายกเหนือศีรษะหรือกางแขนออกด้านข้าง หลายคนเล่าว่าปวดเป็นช่วง ๆ (painful arc) คือแขนอยู่ต่ำไม่ปวด ปวดช่วงกลางของการยก แล้วดีขึ้นเมื่อใกล้สุด มักเกี่ยวข้องกับการระคายเคืองของเอ็นกล้ามเนื้อหัวไหล่ (rotator cuff) และถุงน้ำ (bursa) ที่ด้านบนของไหล่ และขึ้นอยู่กับว่าสะบักและกล้ามเนื้อหัวไหล่ควบคุมข้อต่อได้ดีแค่ไหนขณะเคลื่อนไหว ดูรายละเอียดเพิ่มที่หน้าเอ็นหัวไหล่และไหล่ถูกกดเบียด (ภาษาอังกฤษ)

การรักษาเน้นที่การลดการระคายเคืองของเนื้อเยื่อ แล้วสร้างความแข็งแรงและการควบคุมรอบสะบักและกล้ามเนื้อหัวไหล่ เราอธิบายแนวทางไว้ในบทความวิธีรักษาไหล่ถูกกดเบียดให้ถูกวิธี (ภาษาอังกฤษ)

ปัญหาเอ็นกล้ามเนื้อหัวไหล่ (rotator cuff)

กล้ามเนื้อหัวไหล่ (rotator cuff) เป็นกลุ่มกล้ามเนื้อสี่มัดที่ช่วยให้หัวกระดูกต้นแขนอยู่กึ่งกลางเบ้าขณะเคลื่อนไหว ปัญหามีตั้งแต่เอ็นระคายเคือง ซึ่งมักเกิดจากการทำงานเหนือศีรษะซ้ำ ๆ หรือเพิ่มปริมาณการฝึกเร็วเกินไป ไปจนถึงเอ็นฉีกบางส่วนหรือฉีกขาดทั้งหมด เอ็นฉีกอาจเกิดหลังล้มหรือยกของหนัก และพบบ่อยขึ้นตามอายุ บางครั้งโดยไม่มีการบาดเจ็บที่ชัดเจน

อาการที่พบบ่อยคือปวดด้านนอกของต้นแขน ปวดเวลานอนทับข้างนั้นตอนกลางคืน และยกแขนหรือเอื้อมไปด้านหลังแล้วอ่อนแรงหรือปวด ปัญหาเอ็นหัวไหล่จำนวนมากตอบสนองดีต่อแผนเสริมความแข็งแรงอย่างเป็นระบบ เอ็นฉีกบางกรณีต้องได้รับความเห็นจากศัลยแพทย์ หากเราสงสัย เราจะส่งต่อให้พบแพทย์ และหากคุณผ่าตัด เราก็ดูแลการฟื้นฟูหลังผ่าตัด (ภาษาอังกฤษ)ด้วย

ข้อไหล่ติด

ข้อไหล่ติด หรือเยื่อหุ้มข้อไหล่อักเสบติดยึด (adhesive capsulitis) คือภาวะที่เยื่อหุ้มข้อไหล่อักเสบ แล้วหนาตัวและหดรัด ไหล่จะปวดและติดแข็ง และเคลื่อนไหวได้น้อยลงในทุกทิศทาง ไม่ใช่แค่ตอนยกแขน การเอื้อมไปด้านหลัง ใส่เสื้อแจ็กเก็ต หรือติดตะขอเสื้อชั้นในอาจทำได้ยากมาก

พบบ่อยที่สุดในคนอายุ 40 ถึง 60 ปี และพบมากขึ้นในคนที่เป็นเบาหวานหรือโรคไทรอยด์ หลายครั้งไม่มีสาเหตุที่ชัดเจน

ข้อไหล่ติดมักแบ่งเป็นสามระยะที่คาบเกี่ยวกัน

1. ระยะปวด (freezing) อาการปวดค่อย ๆ เพิ่มขึ้นและมักปวดมากตอนกลางคืน การเคลื่อนไหวเริ่มลดลง
2. ระยะติดแข็ง (frozen) อาการปวดมักลดลงบ้าง แต่ไหล่ติดมาก และทำกิจวัตรประจำวันได้ยาก
3. ระยะฟื้นตัว (thawing) การเคลื่อนไหวค่อย ๆ กลับมา

ทั้งหมดมักกินเวลาหลายเดือน และอาจนานหนึ่งปีหรือมากกว่า ระยะเวลาต่างกันมากในแต่ละคน และบางคนยังมีอาการติดหลงเหลืออยู่บ้าง กายภาพบำบัดไม่สามารถหยุดโรคนี้ได้ แต่ช่วยจัดการอาการปวด รักษาการเคลื่อนไหวไว้ให้ได้มากที่สุดในระยะปวด และช่วยให้คุณกลับมามีช่วงการเคลื่อนไหวและความแข็งแรงเมื่อไหล่เริ่มฟื้นตัว แพทย์อาจพูดถึงทางเลือกทางการแพทย์ เช่น การฉีดยา และเรายินดีทำงานร่วมกับแพทย์ อ่านแผนการรักษาทีละระยะได้ที่หน้ารักษาข้อไหล่ติด

ใช้เวลาฟื้นตัวนานแค่ไหน

ระยะเวลาขึ้นอยู่กับอาการและระยะเวลาที่เป็นมา

• ปวดคอหรือคอตึงที่เพิ่งเป็น มักดีขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์
• ไหล่ถูกกดเบียดและปัญหาเอ็นหัวไหล่ มักต้องเสริมความแข็งแรงแบบค่อยเป็นค่อยไปหลายสัปดาห์ถึงสองสามเดือน
• ข้อไหล่ติด มีระยะเวลาของตัวเองซึ่งกินเวลาหลายเดือน กายภาพบำบัดช่วยดูแลคุณในแต่ละระยะ

นักกายภาพบำบัดจะวางแผนให้หลังครั้งแรก และปรับไปตามความคืบหน้า เราไม่สัญญาจำนวนครั้งที่ตายตัว

ค่าใช้จ่ายและประกัน

ปรึกษาครั้งแรกฟรี ค่ารักษาขึ้นอยู่กับสิ่งที่ทำในแต่ละครั้ง และเราจะแจ้งให้ทราบก่อนเริ่ม ลูกค้าหลายคนเบิกค่ากายภาพบำบัดจากประกันสุขภาพ เราไม่วางบิลกับบริษัทประกันโดยตรง แต่ออกเอกสารที่บริษัทประกันต้องการให้ ดูวิธีเบิกได้ที่หน้าเบิกประกัน (ภาษาอังกฤษ)

นักกายภาพบำบัดของเรา

คุณจะได้รับการดูแลจากนักกายภาพบำบัดของเราคนใดคนหนึ่ง ได้แก่ Boom Namsak ซึ่งเป็นทั้งนักกายภาพบำบัดและโค้ชด้านความแข็งแรง Gino Udomthanakij หรือ Som Benjaprasertsri ทุกคนพูดได้ทั้งไทยและอังกฤษ และดูแลคุณตั้งแต่การรักษาด้วยมือจนถึงการฝึกบนพื้นที่ยิม

Boom Namsakนักกายภาพบำบัดและโค้ชด้านความแข็งแรงSom Benjaprasertsriนักกายภาพบำบัด

คำถามที่พบบ่อย